اشارتى كند جز جعفر بن محمد ( ع ) كه آن را تدريس نيز مينمود . آنگاه يادآور مىشود كه بعد از ايشان نيز از اين علم خبرى در كتابها ديده نميشود مگر در عهد كپلرو كپرنيك كه از علماى بزرگ رياضى در قرون جديد بوده‌اند . فريشلر مينويسد كه در عهد ما فهم و درك اين علم حتى براى دانشجويان رشته‌هاى رياضى دانشگاههاى دنيا كار سختى است و جز براى بعضى از اساتيد برجستهء رياضى دريافت آن مشكل مىباشد . اين نويسنده دربارهء اطلاعات عميق و ريشه‌دار امام ششم در علم شيمى نيز سخن ميگويد و از قول « جابر بن حيان » دانشمند معروف شيمى آنزمان اضافه مىكند كه او ، يعنى جابر بن حيان ، ميگفت من هرچه در اين علم دارم از جعفر بن محمد ( ع ) فرا گرفته‌ام « 1 » . اين تنها قضاوتى نيست كه در مورد علم و دانش امام ششم شيعيان از طرف دانشمندان غير مسلمان شده است بلكه در عصر ما با رونقى كه علوم مادى يافته و با ديديكه علما نسبت بجهان و اجتماعات بشرى پيدا كرده‌اند دور از عالم تعصب از آنشخصيت روحانى بعنوان يك دانشمند و نابغهء بزرگ علمى نام مىبرند « 2 » . چنان كه اخيرا مركز تحقيقات اسلامى « استراسبورگ » « 3 » مطالعات دامنه‌دارى تحت عنوان « مغز متفكر جهان شيعه » دربارهء حضرت صادق ( ع ) به عمل آورده « 4 » و چگونگى نبوغ فكرى و احاطهء كامل او را بر قوانين و نظريه‌هائى در زمينه‌هاى هيئت ، فيزيك ، شيمى و روانشناسى ، بنحويكه در قرن ما شايع و مورد قبول است ، منتشر ساخته است و حق

--> ( 1 ) - كتاب « امام حسين و ايران » . كورت فريشلر آلمانى . ترجمهء ذبيح اللّه منصورى . تهران . 1351 . ( 2 ) - شيعيان اين نبوغ و دها را براى همهء ائمهء اثنى عشرى قائلند و آن را بنام علم امامت مينامند ولى محققين مركز تحقيقات اسلامى كه بيشتر مسيحى هستند و اعتقاد با سلام و تشيع ندارند نبوغ فكرى حضرت صادق ( ع ) را در رديف نبوغ دانشمندان بزرگ جهان قلمداد ميكنند . ( 3 ) - از شهرهاى معروف فرانسه در مرز آلمان است . دانشگاه قديمى معروفى دارد و اولين چاپخانه را « گوتمبرگ » در آن شهر به كار انداخته است و اكنون مركز تحقيقات اسلامى اروپاى غربى در آنجا متمركز مىباشد . ( 4 ) - اين مطالعات بوسيلهء آقاى ذبيح اللّه منصورى ترجمه و در مجلهء خواندنيها ( سال 33 ) بتاريخ بهمن و اسفند 1351 چاپ شده است .